Words in Thai

ฝาก โคลง ๔ สุภาพเอาไว้หน่อย

2011-08-29T17:05:00.001+07:00

ผมไปรื้อหนังสือในกล่องที่เก็บไว้ เลยไปเจอ โคลง ๔ สุภาพ ของ ญาติที่ผมรักคนหนึ่งแต่งไว้เมื่อ ๒๘ ปีมาแล้ว และเขาเสียชีวิตไปแล้วราว ๑๓ ปีเห็นจะได้ จึงขอฝากบันทึกไว้ในบล๊อกนี้ ไว้ในไซเบอร์สเปซ เป็นอนุสรณ์ถึงเขา เผื่อว่าในอนาคต เพื่อน หรือใครที่รู้จักเขา อาจจะมาอ่านเจอก็ได้

โคลงสี่สุภาพ แต่งโดย เบิร์ด หรือ ร.ต. อุภัยพล สนธยานนท์ (ยศสุดท้ายก่อนเสียชีวิต พันโท) แต่งราว พ.ศ. ๒๕๒๖

นมัสการพระรัตนตรัย

น้อมประนตสัมพุทธเจ้า สภัญญู
น้อมรับธรรมชื่นชู จิตข้า
น้อมกายถวายปู่ครู ศีลวิสุทธิ์ สงฆ์เอย
น้อมรักศีลทั้งห้า ดิเรกล้วน พึงชม

แต่งชมโฉมภาพวาดนางในวรรณคดี ของ อ. จักรพันธุ์ โปศยกฤต

คันฉ่องส่องโฉมเจ้า กัลยา
แม่เหลียวแม่พิศมา ปะต้อง
ใจพี่สิโหยหา นวลตอบ บ้างเอย
อย่าให้พี่อย่าข้อง รักน้อง ฝ่ายเดียว

ใครเอยปั้นนางไว้ ตะลึงงง
พิศพักตร์รับกับองค์ อ่อนช้อย
ขนงเนตรเกษบรรจง จรุงจัด จริตเอย
กัลยาณีหนึ่งในร้อย เทียบเจ้า ใดปาน

บูชาไตรรัตน์เจ้า ทั้งสาม
ด้วยโกมุทบุษบงบาน ตั้งไว้
สวมใส่อาภรณ์สถาน บรรจงจัด จรุงเอย
หวังวิสุทธิ์วิเศษไซร์ สฤษดิ์ถ้วย ทฤษฎี

นางในวรรณคดีเจ้า จอมคน
เทริดเกล้าอาภรณ์ทรง ใส่ไว้
สร้อยสุวรรณยรรยง เยียรบับ ระบุเอย
หมองเนตรน้องอยู่ไร้ นิราศร้าง ชายชม

พิณเพลงไพเราะพร้อง กังวาล
ลินลาศเลื่อนลอยสถาน เรียบร้อย
โกสุมปทุมบาน หอมกลิ่น นางเอย
แผ่วแผ่วพริมพริ้มพร้อย เพรียกให้ เรียมหลง

เนื้อเรื่องจำลอง

2010-07-05T18:17:00.002+07:00

เปล่า ไม่มีใครใช้หรอก ผมใช้เองแหละ แปลมาจากคำว่า dummy text

เพิ่งรู้ว่า ไอ้เจ้า Lorem Ipsum ที่เคยเห็นบ่อยๆเป็น dummy text ในโปรแกรมหลายๆตัวเนี่ย มันตัดตอนมาจากเอกสารที่อายุกว่า ๒๐๐๐ ปีแล้ว เป็นบทประพันธ์ของ Cicero เลยนะ

ดูเหมือน เนื้อเรื่องจำลองภาษาไทย คงจะไม่มี แต่ถ้าจะให้ผมเลือก ผมจะเลือก ศิลาจารึกหลักที่ ๑ มา เช่น (จาก สัญญา ที่จำได้บ้างไม่ได้บ้างนะ)

กูบ่หนีกูขี่ช้างเบิกพล กูขับเข้าก่อนพ่กู ....

อะไรประมาณเนี้ยแหละ

๕ ย

2009-11-22T20:27:00.003+07:00

ในช่วงยุค ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๔ จะมีคำๆหนึ่ง ที่ตอนนี้ไม่ได้ยินกันแล้ว คือคำเรียก "พวก ๕ ย"
สมัยผมเป็นนักเรียนมัธยมต้น เมื่อราวเกือบ ๔๐ ปีก่อน เคยได้ยินอาจารย์ที่โรงเรียนเรียกพวกนักเรียนหัวเอียงซ้าย ว่ามีพฤติกรรมเป็นพวก ๕ ย
คือสมัยนั้น นักเรียนพวกนั้นจะทำกิจกรรม และไม่ค่อยเข้าห้องเรียนกันนัก ไม่ค่อยเจอที่โรงเรียน แต่จะไปเจอได้ก็โน่น ที่ธรรมศาสตร์ท่าพระจันทร์ และวันเสาร์อาทิตย์เมื่อมาโรงเรียน ก็จะมาในรูปแบบนี้คือ
(สวม)เสื้อยืด กางเกงยีนส์ (ไว้)ผมยาว(ผิดระเบียบ) สะพายย่าม(แบบพระ ทำด้วยผ้า) (สวม)รองเท้า(แตะ)ยาง
ครบ ๕ ย ไหมล่ะ จะว่าเป็นพวกออกแนว ฮิปปี้ ก็ได้
อ้อ บางคนก็จะสะพายกีตาร์ด้วย ไว้เล่น "เพลงเพื่อชีวิต" แต่กีตาร์ไม่ได้รวมอยู่ในนิยาม
(ลองหลับตานึกถึงมาดแบบลุงแอ๊ดวงคาราบาวสมัยเป็นนักเรียน ก็น่าจะใช่เลยแหละ รุ่นผมคนนึงก็มาฟอร์มแบบนั้นเลย)
หลายคนในกลุ่มนั้น หลังเหตุการณ์เมืองปี ๒๕๑๙ ก็หลบหนีเข้าป่าไป และหลายปีต่อมาก็กลับออกมาสู่สังคมไทยในภายหลัง

วันนี้ผมเผอิญคุยเรื่องนี้ให้ลูกฟัง ก็เลยมาบันทึกไว้ด้วย ไว้กันลืม

ขนุนกวน

2008-05-03T23:39:00.004+07:00

ขนุนกวน หรือ jackfruit jam เป็นขนมไทยอย่างหนึ่งซึ่งไม่มีขายในตลาด ผมเพิ่งตระหนักวันนี้เอง เพราะวันนี้ผมเพิ่งได้กินขนุนกวน อาจจะเป็นครั้งที่สองในชีวิต เพราะมีเพื่อนเอามาให้กิน เขากวนมาจากบ้าน หลังจากครั้งแรก คงจะสักกว่าสามสิบกว่าปีได้ จำได้ว่า แม่กวนให้ที่บ้านหรือไงเนื่ยแหละ (แต่ดูเหมือนผมกับน้องๆจะไปช่วยออกแรงกวนด้วย) เรียกว่าผมไม่เคยนึกถึงมันอีกเลย ลืมไปเลย ว่างั้น ความที่ไม่มีขาย เลยไม่มีอะไรเตือนความจำในวัยเด็กจนกระทั่งวันนี้ ก็เลยต้องมาเขียนบล๊อกเอาไว้สักหน่อย คิดเอาเองว่า ที่มันไม่มีขาย เพราะเสียเวลากวนนาน อีกอย่าง ถ้าไม่ใช่เป็นเจ้าของสวนผลไม้ก็คงไม่มีผลไม้เหลือมากพอมากวนขนมเป็นแน่ สมัยนี้อะไรๆก็แพง กินสดๆ หวานๆอร่อยกว่า โดยไม่ต้องเติมน้ำตาล ยิ่งแช่เย็นด้วยยิ่งอร่อย บางคนก็ยิ่งชอบแช่แข็งในช่องน้ำแข็งเสียด้วยซ้ำ

การกวนผลไม้ ไม่ว่าอะไรก็ตาม เช่นทุเรียน ต้องใช้ผลไม้สุกงอม สมัยก่อน บ้านผมจะใช้กระทะทองเหลืองก้นลึก และก็มีไม้พายเล็กๆ เอาไว้กวน (นี่เขียนจากความจำประมาณ ๓๕ ปีแล้ว) แรกก็ต้มน้ำในกระทะให้เดือดเสียก่อน แล้วก็ต้องใส่น้ำตาลทรายขาวลงไปก่อน จำได้เลาๆว่า กระทะหนึ่งก็ต้องใส่หลายกิโลกรัมเชียวแหละ เคี่ยวจนเป็นน้ำเชื่อม แล้วค่อย เติมผลไม้ที่จะกวนลงไป ไฟหรี่ๆ ไม่งั้นจะไหม้ เอาไม้พายกวนช้าๆไปเรื่อยๆ เป็นชั่วโมงๆ จนน้ำงวดลงๆ ในที่สุดก็จะเป็นผลไม้กวน

หมอยา

2007-08-05T11:00:00.000+07:00

หมอยา หมอสมุนไพร แพทย์แผนไทย แพทย์แผนโบราณ

ตัวอย่างของหมอยาคือ
นายชัยรัตน์ นนทชัย หรือ “หมอเณร” หมอยาสมุนไพรแห่งเมืองกาญจนบุรี ประธานชมรมอนุรักษ์สวนสมุนไพรแห่งประเทศไทย และเจ้าของ “สวนสมุนไพรแพทย์แผนไทย” ตั้งอยู่ที่ บ้านเลขที่ 36 หมู่ที่ 10 ต.สระลงเรือ อ.ห้วยกระเจา จ.กาญจนบุรี

สมณะ

2007-06-16T08:45:00.000+07:00

คำว่า สมณะ มาจากภาษาบาลี Samana
ที่ในพระไตรปิฎกก็มีบ่อย เช่น คำว่า พระสมณะโคดม เป็นต้น
น่าสนใจที่ภาษาต่างๆก็มีคำนี้ ได้แก่
shaman (English), Schamane (in German)

ตัดต่อพันธุกรรม

2007-05-31T09:39:00.000+07:00

มาจากคำว่า Genetic Engineering หรือ gene splicing ในทางวิทยาศาสตร์ชีวภาพ ปกติก็เป็นศัพท์ในบริบทนั้น

มาบัดนี้มาพบว่ามีใช้ในบริบทใหม่ หมายถึงการตัดต่อเอกสาร(โดยใช้คอมพิวเตอร์) เพื่อทำปลอม เอาข้อความใหม่ไปใส่แทนข้อความเก่า เปลี่ยนแปลงเอกสารเดิม มุ่งหวังให้คนเข้าใจว่าเนื้อความของเดิมเป็นอีกอย่างหนี่ง มีพูดถีงโดยคำพิพากษาศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวานนี้ ที่ถ่ายทอดสดทางทีวีปกติทุกช่องในประเทศไทย ในคดีดังของประเทศที่ตัดสินยุบพรรคไทยรักไทย และพรรคอื่นๆ ศาลกล่าวอ้างสำนวนที่พยานใช้หลายครั้ง (ผมนับได้สาม) กรณีแอบเปลี่ยนรายชื่อสมาชิกพรรคการเมืองเล็กใส่ในฐานข้อมูลของ กกต. โดยใช้ข้อมูลของสมาชิกเดิมแต่เปลี่ยนชื่อใหม่เข้าไป

ขนมไทย

2007-04-27T15:24:00.000+07:00

ขนมไทย หรือ ของหวาน (Thai dessert, sweets)
แต่อาจจะไม่ตรงกับคำว่า ของว่าง นัก

เจอลิงก์ขนมแยะเลย
http://www.geocities.com/BourbonStreet/Delta/7219/Desserts/ie-thai-dessertlist.htm

ขอบคุณเจ้าของเว็บนั้น ทำให้ผมเก็บคำชื่อขนมได้อีกแยะ

ข้าวหมาก (Khao Mhak: fermented rice, a Thai dessert:)

2007-04-27T15:03:00.000+07:00

ผมว่าน่าจะมาจากคำว่า ข้าวหมัก
เหล้าข้าวเหนียว ก็เรียก
กินเป็น ของว่าง ของกินเล่น ขนม
ก่อนกินควรแช่เย็น จะอร่อยมากๆ

ข้าวเหนียวหวานฉ่ำ เพราะ น้ำต้อย ที่ได้จากการหมัก และเอธานอล ที่ได้จากยีสต์จากการหมักแบบไร้ออกซิเจน หอมมากน้อย คงแล้วแต่เชื้อจากลูกแป้ง

วิธีทำดูได้จากเว็บข้างล่าง เขาบอกว่า
ใช้ข้าวเหนียวนึ่ง ผสมลูกแป้ง หมักในขวดโหลหรือขวดแก้วสะอาด ผนึกให้แน่นด้วยผ้า เก็บในตู้ไม่มีแสงเข้าประมาณ 3 วัน ที่อุณหภูมิห้อง พอได้ที่ก็น่าจะย้ายไปเข้าตู้เย็น

เห็นว่า สมัยก่อน มักกินข้าวหมากกับข้าวเหนียวตัด รสชาดมันจะตัดกันด้วย

http://www.pantown.com/market.php?id=8521&name=market14&topic=7&action=view

เพิ่งเจอคนหาบมาขายเมื่อวาน เลยซื้อมากิน ห่อละ ๕ บาท ไม่แพง เขาห่อในใบบอนตามตำรา แต่กรณีนี้มีรองด้วยพลาสติกเพิ่มอีก ห่อกลัดด้วย ไม้กลัด แต่ผมมีความรู้สึกเอาว่าหลายสิบปีก่อนเคยเห็นเขามัดห่อปมไว้ด้วยเชือกกล้วยหรืออะไรทำนองนั้น อาจจะเพื่อไม่ให้้อากาศเข้าในการหมัก และก็น่าจะหมักในห่อใบบอนนั่นไม่ได้หมักในโหลแก้วแบบทำกินในบ้าน ถูกหรือเปล่าไม่รู้นะ

ล้างพอร์ต ติดดอย ขายหมู ชอร์ต

2007-03-09T20:55:00.000+07:00

ล้างพอร์ต ติดดอย ขายหมู ชอร์ต เป็นคำที่ใช้ในวงการเล่นหุ้นของไทย

ล้างพอร์ต หมายความว่า ขายหุ้นไปจนหมดเลย นักลงทุนคนนั้นถือเงินไว้ในบัญชีของตนเท่านั้น
ติดดอย หมายความว่า ราคาหุ้นในตลาดปัจจุบันตกต่ำกว่าราคาที่ซื้อมามากในช่วงที่หุ้นเคยมีราคาสูง ถ้าดูจากกราฟที่เป็นเนินเส้นโค้งตอนนี้วกต่ำลง จีงไม่อยากขาย เพราะว่าจะขาดทุนทันที ก็ต้องนั่งรอไปอีกนานจนกว่าเมื่อไรราคาจะสูงมาตามจังหวะของตลาดอีกที
ขายหมู หมายความว่า หลงรีบขายไปในราคาต่ำในขณะที่ราคาหุ้นกำลังมีราคาสูงขึ้น จีงได้เงินน้อยกว่าที่ควร หากรอสักนิดก็จะได้มากขึ้น
ชอร์ต หมายความว่ายืมหุ้นคนอื่นมาขายก่อนในราคาต่ำ เพื่อกดราคาหุ้นลง จากนั้นเมื่อราคาหุ้นลงแล้วจึงรีบซื้อหุ้นคืนในราคาต่ำกว่าไปอีก เพื่อไปคืนเจ้าของ มาจากภาษาอังกฤษว่า short sell ตรงข้ามกับ long แต่คนไทยไม่ค่อยใช้กัน หรือผมไม่ค่อยได้ยินก็ไม่ทราบ
ตอนนี้นึกไม่ออกเพราะไม่ได้เล่นหุ้นมานาน และไม่ได้ดูทีวีรายการหุ้น เพราะผมล้างพอร์ตไปแล้วช่วงนี้

อุณหภูมิ

2007-03-08T20:48:00.000+07:00

สมัยก่อนคำว่า temperature ยังไม่มีคำที่บัญญัติในภาษาไทย ก็มีการใช้คำต่างๆนานา
ครูผมท่านเสียชีวิตไปแล้วเคยเล่าไว้ว่า สมัยก่อนมีใช้หลายคำทับศัพท์ เช่น ตองปาราตูร์ บ้าง เต็มปะระตุระ บ้าง

อุณห ผมคิดว่าคำนี้ราชบัณฑิตสถานคงดัดแปลงมาจากคำ ที่พบในพระอภิธรรมปิฎก บ่อยๆ ที่ว่า อุณหเตโช ที่แปลว่า ความร้อน (ตรงข้าม กับ สีตเตโช ความเย็น) เอา อุณห มารวมกับ ภูมิ

เจ้าจำปี

2007-03-08T20:31:00.000+07:00

เจ้าจำปี เป็นชื่อสมญานามที่คนไทยรู้จักกันดี ว่าหมายถีง การบินไทย หรือ Thai Airways International, Pcl. สัญญลักษณ์ย่อคือ ไทย หรือ THAI หรือ ทีจี หรือ TG หรือบางทีคนก็แซวว่า สายการบิน Tomorrow Go (พรุ่งนี้ถึงจะไป คงเป็นเพราะบางทีเครื่องดีเลย์นั่นเอง)

ตอนแรกออกโลโก้มาใหม่ๆ คนกรุงเทพฯเฮกันลั่น บางคนเรียกว่า จำปีเหาะ แต่ไปๆมาๆ ชื่อที่ติดตลาดคือ เจ้าจำปี นี้เอง

นานๆทีจะมีข่าวดีๆของการบินไทยออกมาบนเว็บเสียที ตามข่าวบอกว่า จะเอาแร้งมองโกเลียไปคืนที่เมืองจีน ส่งให้ฟรีไม่คิดเงิน (แต่ได้กูลวิลล์ไปแยะ แน่นอน)
วันนี้เลยนึกถีง เห็นไหมว่าทำดีก็ได้ดี

http://edition.cnn.com/2007/WORLD/asiapcf/03/07/thailand.vulture.ap/

ขุนพันธรักษราชเดช

2007-03-04T08:29:00.000+07:00

นามที่เป็นที่รู้จักกันในเมืองไทยในเดือนที่ผ่านมาคือ ขุนพันธ์ หรือ พล ต.ต. ขุนพันธรักษราชเดช ฉายาว่า มือปราบหนังเหนียว หรือ มือปราบจอมขมังเวทย์ เป็น ปูชนียบุคคลที่ชาวนครศรีธรรมราช (และชาวไทยทั่วประเทศ) ให้ความเคารพ เห็นบางคนในเรียกในข่าวหนังสือพิมพ์ว่า พ่อท่านพันธ์

ชื่อเดิม บุตร์ พันธรักษ์ เป็นบุตรคนที่ 2 ของนายอ้วน-นางทองจันทร์ พันธรักษ์ เกิดเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2442 ที่หมู่บ้านอ้ายเขียว หมู่ 5 ตำบลดอนตะโก อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นนักเรียน โรงเรียนนายร้อยห้วยจระเข้ รุ่นปีพ.ศ. 2468 เสียชีวิตวันที่ 5 กรกฎาคม 2549 สิริอายุได้ 108 ปี พระราชทานเพลิงเมื่อ ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2550 โดยมีคนมางานนับแสนคน

ท่านเป็นผู้หนึ่งที่ทำพิธียกเสาหลักเมืองนครศรีธรรมราช และเป็นผู้สร้างเหรียญและปลุกเสกเหรียญ จตุคามรามเทพ เมื่อหลายสิบปีก่อน จนเพิ่งมาฮิตทั่วประเทศกันเมื่อเร็วๆนี้

คำสอนของท่านต่อนายตำรวจผู้หนึ่งคือ ให้ถือศีล ๕ เข้าไว้ จะเป็นการคุ้มครองที่ดีที่สุด

คำนี้ยังไม่เห็นมีคำไทย : meme

2007-03-04T08:17:00.000+07:00

meme แปลว่า หน่วยของข่าวสารเชิงวัฒนธรรม ที่มีการส่งแนวความคิดได้ต่อๆกันไป ในสังคม (จาก วิกิพีเดีย)
http://en.wikipedia.org/wiki/Meme
และ มีมที่มีจะอยู่รอดได้ในเชิงวิวัฒนาการนั้น จะต้องกระจายตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ไม่ใช่่ว่า มีมที่ดีมีประโยชน์สูงสุดกับคนแต่อย่างใด

ผมก็ย้อนมาคิดถึง การเผยแผ่พุทธศาสนาแบบเถรวาท (ไม่นับสายธรรมกาย) นับว่าไม่มีประสิทธิภาพ ถ้าจะเปรียบเทียบกับเรื่องที่มีการเลียนแบบกันทั่วโลก เช่น แฟชั่น ค่านิยมในตัวดาราซูเปอร์สตาร์ หรือนักกีฬาระดับโลก

จตุคามรามเทพ

2007-02-11T03:16:00.000+07:00

ขัตตุคามรามเทพ หรือ จตุคามรามเทพ เชื่อว่าคือดวงพระวิญญาณของ พระโพธิสัตว์ พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช หรือ พระเจ้าจันทรภาณุ ผู้สร้าง นครศรีธรรมราช ในสมัย อาณาจักรศรีวิชัย
พระผงสุริยัน จันทรา วัตถุมงคล เครื่องราง พระเครื่อง ลักษณะเป็นเหรียญรูปองค์เทพ มีราหูอมจันทร์ล้อมรอบ ปิดทอง

ตอนนี้หนังสือพิมพ์กำลังโปรโมตวัตถุมงคลจตุคามรามเทพกันอย่างหนัก ข่าวว่ากำลังมีการระดมปลุกเสกกันไม่รู้กี่สิบรุ่น ไม่รู้ว่ากี่สำนัก มีการทำมาแล้วกว่า ๑๐๐ รุ่น ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๓๐ (จาก มติชน)

วันสองวันนี้ไปเดินแถวท่าพระจันทร์ แผงจำหน่ายจตุคามรามเทพ มีมากจริงๆ แต่ละเจ้ามีกันเป็นกล่องใหญ่ๆ และคนที่ซื้อแล้วบางคนก็ใส่ออกเกร่อนอกตัวเสื้อ ดูเด่น เพราะเป็นแผ่นวงกลมเบ้อเริ่มปิดทอง อย่างกับทับทรวง

หลวงพ่ออุตตมะ Luangphor Uttama

2006-10-18T21:54:00.000+07:00

The venerable Luangphor Uttama, passed away of septicemia today at Siriraj Hospital.
The elderly monk is widely repected by Thais, Mons, and Burmeses. The Mon ethnic Buddhist monk escaped the civil war in Burma into Thailand several decades ago and built the Wat Wangwiwekaram monastery in Sangkhla Buri district of Kanchanaburi, not far away from the Three Pagodas Pass. His current temple, as well as his former temple, which is now submerged under the water level after a dam construction decades ago, are major tourist attractions.

หลวงพ่ออุตตมะ
วัดวังก์วิเวการาม สังขละบุรี ด่านพระเจดีย์สามองค์ กาญจนบุรี
โรงพยาบาลศิริราช มอญ

ตลกของชาววัด

2006-10-15T04:20:00.000+07:00

นึกได้เลยจดไว้ก่อน กันลืม พระอาจารย์เล่าไว้นานแล้ว ตลกดี

เมื่ออุบาสกคนหนึ่งโดนไล่ที่นั่งในศาลาวัด เพราะคนอื่นเขาจะตั้งของถวายพระตรงนั้น ก็เลยเอ่ยคาถาว่า

ถิตํ มิตํ จ มาตํ ทิกูนํ

แปลเป็นไทยได้ว่า
ที่ตั้ง ไม่ตั้ง จะมาตั้งที่กูนั่ง

ปาท บาท & path

2006-10-01T15:28:00.000+07:00

ปาท บาท & path เป็นคำเดียวกัน

ปาท เป็นภาษาบาลี อ่านว่า ปาทะ คนไทยจะไม่ค่อยเจอคำนี้ เว้นแต่เป็นพวกชอบหนังสือธรรมะ ภาษาไทยใช้ว่าบาท จะแปลว่าเท้าก็ได้ ในหนังสือ พจนานุกรม บาลี ไทย ของ พระอุดรคณาธิการ (ชวินทร์ สระคำ) กับ รศ. ดร. จำลอง สารพัดนึก บอกว่า ปาท แปลว่า เท้า เชิง เสี้ยว เศษหนึ่งส่วนสี่ ราก หรือ ปุ่ม
แต่ผมว่าน่าจะอนุโลมใส่คำแปลว่า เนื่องด้วยเท้า ก็คือทางเดินก็ได้ (แต่ผมไม่รู้บาลีมากหรอก ดังนั้นคำเสนอนี้พูดกับตัวเองมากกว่า) และสังหรณ์ว่า ปาท เป็นรากคำในภาษาอังกฤษว่า path ด้วย

เพิ่่ง ถึงบางอ้อ เมื่อวานเอง

ถ้าอย่างนั้น คำว่า foot path ที่ไทยเราเรียกว่า ฟุตบาธ ก็จริงๆแล้ว คือคำว่า เท้าเท้า หรือ ทางเดินของเท้า น่ะถูกแล้ว ความจริงน่าจะเรียก บาทบาท แฮะ

อ้อ และก็ เพราะว่า ในมาตราเงินไทยโบราณนั้น ๔ บาท เป็นหนึ่งตำลึง ด้วยเหตุที่ตำลีงเป็นหน่วยหลัก เศษ 1/4 ของตำลึงก็คือ บาทหนึ่งนั่นเอง Baht แต่สมัยผมเด็กๆ ห้าสิบปีก่อน เรียกว่า ติเกิล หรือ Ticles ไม่รู้มาจากคำว่า ticket หรือเปล่า

แต่ผมยังคิดไม่ออกว่า ทองหนักหนึ่งบาท นั้นมันมาได้ยังไง ทำไมถึงมาเท่ากับ 15.2 gm ได้ในที่สุด

บาทบริจา คำนี้ ก็คงมาจาก บาท บวกกับ ปริ แปลว่า รอบๆเท้า ก็คือเมียนั่นเอง เพราะสมัยโบราณ เจ้านายคงจะมีเมียใหญ่น้อยหมอบคลานอยู่รอบๆ

ค.ป.ค. CDRM

2006-09-27T21:39:00.000+07:00

ค.ป.ค. คณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย โดยมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข คณะปฏิรูปฯ
CDRM Council of Democratic Reform Under Constitution Monarchy
CDR Council of Democratic Reform

คำนี้เป็นคำใหม่ หมายถึงคณะนายทหารที่ทำการปฏิวัติเมื่อวันที่ ๑๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๙ นำโดย พลเอกสนธิ บุญญะรัตกลิน
ต่างประเทศบางสื่อเรียกการปฏิวัติครั้งนี้ว่า silk revolution

ปู่มิ่ง Poo Ming

2006-09-27T21:27:00.000+07:00

ปู่มิ่ง คือชื่อของ เจ้าที่ (Guardian spirit) ที่สนามบินสุวรรณภูมิ (Suvarnabhumi Airport / New Bangkok International Airport) ที่ไปเข้าประทับพนักงานคนหนึ่งเมื่อสองสามวันก่อน ขณะมีพิธีเจริญพระพุทธมนต์โดยพระสงฆ์ ตามข่าวบอกว่ามีพระ ๙๙ รูป จนเป็นข่าวใน บางกอกโพสต์ และมีการนำไปแพร่ต่อทั่วบนอินเตอร์เน็ตอย่างเช่น

http://www.timesonline.co.uk/article/0,,3-2376565,00.html

เพิ่งดูข่าวเมื่อสักครู่ เห็นว่า บริษัทท่าอากาศยาน รีบยกศาลเสร็จแล้ววันนี้ คงกลัว กลัวว่าจะมีปัญหาวันเปิดสนามบินอย่างเป็นทางการ ในไม่กี่ชั่วโมงหลังจากนี้

อารยะขัดขืน หรือ civil disobedience

2006-08-26T16:34:00.000+07:00

อารยะขัดขืน แปลมาจากคำว่า civil disobedience

คำนี้พบไม่นานมานี้ มายุคนายกทักษิณ นี้เองที่เริ่ีมมีการคิดคำนี้ใช้กันในวงการวิชาการ เพื่อเป็นการแสดงการขัดขืนอำนาจบริหารงานของนายกรัฐมนตรี

ความจริงภาษาไทยก็มีคำที่คล้ายๆกัน พอจะมาใช้ได้ในความหมายเดียวกัน อย่างเช่น คว่ำบาตร แต่คำนี้จะไปตรงกับคำว่า boycott มากกว่า

จากข่าวการเมืองก็ยังมีคำพบใหม่อีก จะทะยอยเก็บมาภายหลัง

Messy ways of Thai language transliteration "standards"

2006-08-23T12:09:00.000+07:00

I agree with this Bangkok Post article.

http://www.bangkokpost.com/Database/23Aug2006_data001.php

คำเสียงยาว ที่ไม่มีในตำราภาษาไทยหรือพจนานุกรม

2006-08-23T07:33:00.000+07:00

เดี๋ยวนี้เจอหลายครั้ง เช่นจากหนังสือพิมพ์ ตำที่ต้องการให้รู้ว่าอ่านเสียงยาวๆ เขาก็จะเขียนใส่ตัวสะกดไว้หลายๆตัว อย่างเช่น

โอ้ยยยยยยยย
ว้าววววววววว
มาอีกแล้วววววววว

บางทีก็มี ! ต่อท้ายอีก

นับว่าคนช่างคิดหาวิธีมาใช้ แต่เป็นการเขียนคำที่ไม่มีในตำราภาษาไทย
คำพวกนี้ถ้าจะเขียน parser ต้องตัดเอาตัวสะกดที่ซ้อนกันเกินออกทิ้งไป

จิต เภทนัย

2006-07-11T19:16:00.000+07:00

จิต เภทนัย
การแยกประเภทของจิตเป็น ๙ นัย

ชาติเภทนัย
อกุศลชาติ ๑๒ ดวง
กุศลชาติ ๓๗ ดวง
วิปากชาติ ๕๒ ดวง
กริยาชาติ ๒๐ ดวง

ภูมิเภทนัย
กามภูมิ ๕๔ ดวง
รูปภูมิ ๑๕ ดวง
อรูปภูมิ ๑๒ ดวง
โลกุตตรภูมิ ๔๐ ดวง

โสภณเภทนัย
อโสภณจิต ๓๐ ดวง
โสภณจิต ๙๑ ดวง

โลกเภทนัย
โลกียจิต ๘๑ ดวง
โลกุตตรจิต ๔๐ ดวง

เหตุเภทนัย
อเหตุกจิต ๑๘ ดวง
สเหตุจิต ๑๐๓ ดวง

ฌานเภทนัย
อฌานจิต ๕๔ ดวง
ฌานจิต ๖๗ ดวง

เวทนาเภทนัย
สุขเวทนา ๑ ดวง
ทุกเวทนา ๑ ดวง
โสมนัสสเวทนา ๖๒ ดวง
โทมนัสสเวทนา ๒ ดวง
อุเบกขาเวทนา ๕๕ ดวง

สัมปโยคเภทนัย
สัมปยุตตจิต ๘๗ ดวง
วิปปยุตตจิต ๓๔ ดวง

สังขารเภทนัย
อสังขาริกจิต ๓๗ ดวง
สสังขาริกจิต ๘๔ ดวง

พระบิดา

2006-06-21T06:40:00.000+07:00

ในบริบท เช่น พระบิดาแห่งประวัติศาสตร์ หรือ ฯลฯ
คำนี้เคยอ่านเจอว่า ราชบัณฑิตท่านหนึ่งเคยให้ความเห็นว่า ใช้ว่่า บิดา เฉยๆ เพราะคำที่ตามมาไม่ใช่บุคคล แต่ก็เห็นใช้เกร่อ ทาง นสพ.

ตามรอย

2006-06-20T19:59:00.000+07:00

tracing the biography of ...
tracking the story of ...
visiting the historical places related to the life of ...

สำนวนฝรั่งผมแปลเอาเองแหละ สำนวนตามรอยนี้ตอนนี้หนังสือพิมพ์ไทยชอบกันจังแฮะ แต่ผมไม่ค่อยชอบ เพราะไปนึกเทียบเคียงกับกรณี นายพรานตามรอยเท้าสัตว์ หรือ แกะรอย แต่บางที นสพ.เอาไปใช้กับปูชนียบุคคลเป็นประจำ

กรณีนี้่ ตามรอย ไม่เหมือนกับแกะรอย (tracking animal's footprints by a hunter)

2006-06-09T20:35:00.000+07:00

Siriyalai Palace, in Ayutthaya

I believe it is the name of the Queen's palace on the bank of Chao Phraya River, across the river to Wat Chaiwatanaram .

I am not sure how to pronounce it correctly in Thai alphabets since I got this name from Bangkok Post today. Just posted it here as reminder for myself via widget. Perhaps it is spelled as สิริยาลัย

ปัจจัย ๔

2006-05-25T17:15:00.000+07:00

มีสองความหมาย

๑ ทางพระอภิธรรม ใน พระพุทธศาสนา ปัจจัย ๔ ที่เป็นสาเหตุให้เกิดรูป ได้แก่ กรรม จิต อุตุ อาหาร

๒ โดยท้่วไป หมายถึง อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค

การยศาสตร์

2006-05-08T09:31:00.000+07:00

การยศาสตร์ เป็นศัพท์ที่ใช้สำหรับคำในภาษาอังกฤษว่า ergonomics

พันล้่าน

2006-04-17T16:36:00.000+07:00

ภาษาไทยโบราณดูเหมือนจะใช้ว่า ตื้อ เช่นในชื่อพระพุทธรูป พระเจ้าองค์ตื้อ อีกอย่างเคยอ่านเจอใช้ว่า ร้อยโกฏ (ก็คือร้อยสิบล้านนั่นแหละ) แต่ไม่มีใครใช้่ใน นสพ.

พันล้านปี billion years ใช้ตัวย่อว่า Gyr สงสัยมาจากคำว่า Gigayears

ตัวย่อภาษาอังกฤษ Gyr นี้ยังไม่มีใช้ในสื่อภาษาไทย
เพิ่งเจอตัวย่อนี้ในวารสารวิชาการ อย่างเช่น Nature

อกุศล และ ศีล

2006-04-15T19:26:00.000+07:00

กุศล แปลว่า ฉลาด
อกุศล แปลว่า ไม่ฉลาด

การไม่ทำอกุศล เป็นการไม่ทำสิ่งที่จะทำให้เกิดเดือดร้อนใจในภายหลัง คือ ไม่ทำสิ่งที่ไม่ฉลาด

ศีล แปลว่า ความตั้งใจที่จะงดเว้น

อะไร หัน

2006-04-13T19:38:00.000+07:00

หมูหัน อันที่จริงน่าจะเรียกว่า ลูกหมูหัน น่าจะใช้ว่า roasted-piglet
เคยไปปาร์ตี้หนึ่ง ไปดูการย่างหมูทั้งตัว เขาเรียกว่า pig roast party
วัวหัน อันที่จริงน่าจะเรียกว่า ลูกวัวหัน ก็น่าจะแปลว่า roasted-calf

(อ้อ รูปที่โพสต์นี่ผมถ่ายเองทั้งสองรูปแหละ)

ไก่หัน คงเรียกว่า roasted chicken เหมือนกับไก่ย่าง

แต่ เป็ดย่าง ไม่ยักเรียกว่า เป็ดหัน อันนี้ก็เรียกว่า roasted duck ได้

ไม่รู้ว่ามีอะไรหันได้อีก

ถ้าเป็น ปิ้ง ฝรั่งใช้ว่า grill

ที่พูดว่า น่าจะ หรือ คง นั้นเพราะเคยได้ยินมา และขี้เกียจไปเปิด dictionary

สะแลงจาก หนังสือพิมพ์

2006-04-05T08:23:00.000+07:00

วัดใจ
แลกหมัด
ไล่บี้
งัดกลยุทธ์
ระเบิดแคมเปญ

คำเนื่องด้วย ชีว numerous biological terms

2006-03-28T11:58:00.000+07:00

ชีววิทยา ไบโอโลยี Biology
จุลชีววิทยา ไมโครฯ Microbiology

ชีวมวล ไบโอแมส biomass
การควบคุมโดยชีววิธี biocontrol, biological control

เทคโนโลยีชีวภาพ ไบโอเทคโนโลยี ไบโอเทค biotechnology
ปุ๋ยชีวภาพ biofertilizer
ปุ๋ยอินทรีย์ organic fertilizer

วิทยาศาสตร์ชีวภาพ Biological Sciences
ชีวเคมี Biochemistry (formerly Biological Chemistry)
แต่ อินทรีย์เคมี = Organic Chemistry
ชีวสารสนเทศ ชีวสารสนเทศศาสตร์ Bioinformatics
ชีววิทยาโมเลกุล หรือ อณูชีววิทยา Molecular Biology
ชีวโมเลกุล ไบโอโมเลกุล biomolecules
มหโมเลกุล แมคโครโมเลกุล macromolecules
อาวุธชีวะ Biological weapons, bioweapons
ไบโอดีเซล biodiesel

วิทยาศาสตร์ชีวภาพ Life Sciences
วิทยาศาสตร์ชีวการแพทย์ Biomedical Sciences

ยังหาคำไม่ได้ว่าคนใช้สองคำหลังนี้ว่ายังไงในภาษาไทย

biometrics
biosensor

(more to come)

ซำปอกง

2006-03-25T17:59:00.000+07:00

ความหมายที่ ๑ ซำปอกง หมายถีง หลวงพ่อโต หรือ พระพุทธรูปองค์ใหญ่ องค์ใดองค์หนึ่งก็ตามใน ๓ องค์คือ

พระพุทธไตรรัตนนายก วัดพนัญเชิง พระนครศรีอยุธยา
ดูรูปที่ผมถ่ายเอง ด้านข้างๆนี่

พระพุทธไตรรัตนนายก วัดกัลยาณมิตร กรุงเทพฯ

หลวงพ่อโต วัดอุภัยภาติการาม ฉะเชิงเทรา

ความหมายที่ ๒ เป็นนามหนึ่งของ เจิ้งเหอ ที่ชื่อเดิมว่า หม่าเหอ หัวหน้าขันทีของจักรพรรดิจีน หมิงเฉิงจู่ ผู้บัญชาการกองเรือขนาดใหญ่ของจีน ที่ออกทะเลไปดินแดนต่างๆ คนก็เรียกว่า ซำปอกง

เฉพาะข้อมูลได้จาก นสพ. ผู้จัดการ ฉบับ ๒๑ มีนาคม ๒๕๔๙ หน้า ๓๖

พุทธิกา

2006-03-25T17:47:00.000+07:00

ชื่อกลุ่ม จากการรวมตัวของสมาชิกเครือข่าย ๘ องค์กร ได้แก่ มูลนิธิพุทธธรรม มูลนิธิเด็ก มูลนิธิสุขภาพไทย มูลนิธิสาส์นแสงอรุณ มูลนิธิสายใยแผ่นดิน มูลนิธิเมตตาธรรมรักษ์ มูลนิธิโกมลคีมทอง เสมสิกขาลัย

จาก นสพ. ผู้จัดการ ฉบับ ๒๑ มีนาคม ๒๕๔๙ หน้า ๓๓ ๓๔

อบอุ่นร่างกาย

2006-03-12T22:00:00.000+07:00

เห็นมีใช้วลีนี้ตามวารสารต่างๆ และแม้แต่โฆษกข่าวกีฬาก็ใช้ สงสัยใช้กันตามทีวีนั่นแหละ ในความหมายสำนวนอเมริกันว่า warm-up แต่ผมไม่ชอบที่ใช้กัน ทำไมต้องมีคำว่าอบด้วย อุ่นร่างกายเฉยๆไม่ได้ริไง

กรณีนี้เข้าอีหรอบเดิม คนใช้คำตามคนส่วนน้อยที่ไม่ระวัง หรือไม่สันทัดภาษาไทยแต่เผอิญไปออกทีวีบ่อยๆ ทำเอาสำนวนที่ถอดมาจากภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่นไม่เข้าท่า

ทดสอบโพสต์จากกูเกิลวิดเจ็ต

2006-02-25T00:39:00.000+07:00

ทดสอบ ทดสอบ คำหนา คำเอน หลังจากวิดเจ็ตสำหรับแม็คเพิ่งออกมาวันนี้เอง

ภาษาไทยอาจสูญไปในอีกสองทศวรรษถ้าไม่ทำอะไร

2006-02-25T00:24:00.000+07:00

นี่ผมคิดจริงๆว่า ภาษาไทยอาจสูญไปในอีกสองทศวรรษ อย่างน้อยก็ในทางวิชาการและในระบบดัชนีในคอมพิวเตอร์ ถ้าไม่ทำอะไร

ว่างๆจะมาเขียนต่อ

ภาษาไทยปัจจุบันกับวิทยาศาสตร์

2006-02-24T23:58:00.000+07:00

สมัยผมเป็นเด็กนักเรียน ผมชอบวิชาภาษาไทย และ วรรณคดีไทย ตอนผมยังเล็ก ผมอ่านรามเกียรติ์ฉบับ ร. ๑ จบทุกเล่มตั้งแต่เรียน ประถม ๔

แต่พอผมจบวิทยาศาสตร์มา บางครั้งต้องแปลบทความวิชาการภาษาอังกฤษเป็นไทย รู้สึกว่า แม้ว่าเราจะภาษาไทยดี แต่ก็ประสบปัญหาแปลเป็นไทยได้ลำบาก (แล้วเด็กรุ่นใหม่ที่เรียนโปรแกรม ELP (English Language Program) ตั้งแต่ประถม จนเป็นแฟช้ันนี่จะเป็นยังไง ภาษาไทยจะกระดิกหูไหมเนี่ย)

ปัญหาที่พบหลักๆมีสองอย่าง

๑ รูปประโยคภาษาไทยปัจจุบัน ที่ไม่ค่อยใช้เครื่องหมายต่างๆ เช่น คอมม่า (เรียกว่าอะไรหว่า) ทำให้ถอดประโยคสลับซับซ้อนออกมาให้คนอ่านเข้าใจได้และสำนวนสละสลวยทำได้ยาก
๒ ศัพท์บัญญัตไทย นิยมใช้คำไทยมาแทนศัพท์วิชาการภาษาต่างประเทศ ทำให้เวลาแปลแล้ว คนอ่านจะบอกได้ยากว่า ครงไหนเป็นคำธรรมดา ตรงไหนเป็นศัพท์เทคนิค และถ้าในอนาคตจะไปเขียนโปรแกรมมาทำ text processing แล้วยิ่งเข้าป่าไปเลย
ตัวอย่างเช่น คำว่า species น่าจะใช้ว่า สปีชี่ส์ มากกว่า ชนิด และคนไทยไม่น้อยแม้นักวิชาการเองก็เผลอไปใช้คำที่ไม่ถูกว่า สายพันธุ์ แทน ซึ่งบัญญัติไว้สำหรับคำว่า strain

การไม่ทับศัพท์เป็นการไม่ฉลาด คงเป็นเพราะนักภาษาไทยเป็นคนบัญญัติ แต่ไม่ได้ถามนักวิทยาศาสตร์ มุ่งสอนให้คนธรรมดาเข้าใจ พอสื่อความหมายได้คร่าวๆ แต่ไม่ได้คำนึงถีงผลเสียคือ unequivocal clarity / unambiguous meaning

โพสต์แรก

2006-02-24T23:39:00.000+07:00

ไม่รู้ว่า บล๊อกนี้จะยืนยาวไปแค่ไหน เพราะเวลาไม่ค่อยมี แต่คำศัพท์ไทยก็เป็นอะไรที่เราสนใจมากๆ และการเก็บไว้ในนี้ก็อาจจะมีประโยชน์กับคนอื่นก็ได้
เนื้อหาในบล๊อกนี้่ก็คงจะเป็นอะไรๆที่เกี่ยวกับคำ ที่มีใช้ในภาษาไทย ที่เราไปเจอมาและเราใส่ความเห็นส่วนตัวเข้าไปด้วย